Eolas

Eolas

Is é an rud is suntasaí faoi Mar a Déarfá! ná go bhfuil sé dírithe ar riachtanais – agus ar bhuanna – an chainteora dhúchais Gaeilge. Díríonn sé isteach ar an gceangal idir na fuaimeanna a dhéanann an cainteoir dúchais ina theanga laethúil féin agus a bhfoirm scríofa. D’fhéadfaí a rá go ndíríonn sé isteach ar ‘chódú’ (scríobh) agus ar ‘dhíchódú’ (léamh) a chuid Gaeilge labhartha féin.

Níor leagadh Mar a Déarfá! amach mar chúrsa. Úsáideann an múinteoir uirlis shimplí mheasúnaithe le leibhéal an fhoghlaimeora a mheas. Léiríonn an uirlis céard atá ar eolas ag an bhfoghlaimeoir agus cá bhfuil na bearnaí eolais aige ó thaobh na fónaice de, go ndíreofar isteach orthu sin. Is clár nó áis idirghabhálach é Mar a Déarfá!, a cruthaíodh d’fhoghlaimeoirí fásta Gaeltachta a fhilleann ar an oideachas. Mar gheall ar an gcur chuige idirghabhálach atá ann, áfach, tá Mar a Déarfá! an-fheiliúnach le cruinneas scríofa / litrithe a chur chun cinn i scoileanna Gaeltachta, fite fuaite le hobair an churaclaim. Ta gnéithe áirithe den chlár feiliúnach do ghaelscoileanna agus do ghnáthscoileanna chomh maith.

Ainneoin gur clár idirghabhálach a leagadh amach i dtús ama, is féidir Mar a Déarfá! a úsáid mar chlár tosaigh, céimnithe chomh maith, le roinnt cur in oiriúint. Moltar ord faoi leith, céimnithe, le dul i ngleic leis na fuaimeanna agus litrithe éagsúla agus is féidir an t-ord sin a leanúint chun clár fónaice córasach a mhúineadh ó bhun.

Lena chois sin, molaimid cur chuige faoi leith d’fhíorthús na litearthachta i Treoirleabhar an Teagascóra 1: An Cód Soiléir. Molaimid na chéad 42 phríomhfhuaim sa Ghaeilge a fhoghlaim lena mbunlitriú (a gCód Soiléir), in ord faoi leith agus ag úsáid bainc fhocal faoi leith. Féach ‘CÓRLÁN’ sa Treoirleabhar.

Moltar don mhúinteoir ábhar tacaíochta breise a chruthú – go háirithe ábhar léitheoireachta – ag brath ar aois, spéiseanna agus leibhéil na bhfoghlaimeoirí. Molaimid go mbeadh an t-ábhar léitheoireachta – nathanna, abairtí gairide, scéalta beaga – i gcanúint an fhoghlaimeora agus ba cheart an t-ábhar léitheoireachta a bheith bunaithe ar na fuaimeanna agus focail atá múinte go dáta.

Mar a Déarfá! ar fáil i gcanúintí na Mumhan agus Chonnacht. Seolfar leagan Uladh de na háiseanna de réir mar a bheidh siad réidh sa bhliain atá amach romhainn.

Cairt Fuaimeanna le fáil anseo de chanúint na Mumhan (bunaithe ar Ghaeilge Chorca Dhuibhne) agus de chanúint Chonnacht (bunaithe ar Ghaeilge Chois Fharraige). Achoimre atá sna cairteacha seo ar phríomhfhuaimeanna / litrithe na Gaeilge sna canúintí sin. Beidh cóipeanna den chairt le fáil i mionchanúintí na Mumhan agus Chonnacht go luath, saor in aisce, le híoslódáil ón suíomh seo.

Breacadh

Casla, Co. na Gaillimhe.

Fón: 091-506846

Rphost: eolas@breacadh.ie

An Chomhairle um Oideachas Gaeltachta & Gaelscolaíochta

Dept of Education & Skills

Foras na Gaeilge

Breacadh